Η παρουσία τρωκτικών στους επαγγελματικούς χώρους δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα υγιεινής. Είναι και σοβαρή νομική ευθύνη για κάθε επιχείρηση. Οι νόμοι περί υγιεινής και ασφάλειας θεσπίζουν σαφείς απαιτήσεις και κατευθύνσεις, όσον αφορά τα μέσα, τις μεθόδους και τις συχνότητες της μυοκτονίας. Επιπλέον, απαιτούνται συγκεκριμένες επιβεβαιώσεις ότι η διαδικασία είναι ασφαλής για εργαζόμενους και πελάτες, όπως και πιστοποιήσεις από εγκεκριμένους επαγγελματίες εφαρμοστές.
Τι θεωρείται μυοκτονία, που και γιατί είναι υποχρεωτική
Η μυοκτονία περιλαμβάνει το σύνολο των ενεργειών για την πρόληψη, παρακολούθηση και εξάλειψη των τρωκτικών. Αναλυτικότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στη σελίδα μας «Μυοκτονίες».
Σε χώρους όπου υπάρχει τροφή, αποθήκευση ή παραγωγή προϊόντων, η ανάγκη γίνεται πιο επιτακτική από τις λοιπές επιχειρήσεις, αφού τα τρωκτικά μπορούν να μεταφέρουν παθογόνα, να μολύνουν τρόφιμα και να προκαλέσουν καταστροφή εξοπλισμού.
Στην Ελλάδα, η αντιμετώπιση των τρωκτικών καθορίζεται από διάφορες νομοθεσίες, όπως ο Νόμος 4264/2014 για την ασφάλεια τροφίμων και οι υπουργικές αποφάσεις που αναλύουν τις προδιαγραφές υγιεινής σε επιχειρήσεις. Η υποχρέωση για τη μυοκτονία, μπορεί να αφορά κυρίως όλους τους χώρους που σχετίζονται με την παραγωγή, εμπορία και κατανάλωση τροφίμων, αλλά περιλαμβάνει και την παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας τη δημόσια υγεία. Μην ξεχνάτε πως η παρουσία τρωκτικών σε χώρους παραγωγής τροφίμων αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την υγιεινή και την ασφάλεια των προϊόντων. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο “Οι κίνδυνοι από την παρουσία τρωκτικών σε χώρους παραγωγής τροφίμων”.
Πιο συγκεκριμένα αφορά:
- Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος (Κ.Υ.Ε.): Ο κυριότερος κλάδος που υπάγεται στις αυστηρότερες απαιτήσεις (λόγω HACCP και Υγειονομικού Κανονισμού). Περιλαμβάνει την εστίαση (εστιατόρια, καφέ κ.λπ.), την πώληση τροφίμων (σούπερ μάρκετ, κρεοπωλεία, αρτοποιεία, κ.λπ.) και την παραγωγή τροφίμων (εργαστήρια παρασκευής τροφίμων, βιοτεχνίες/βιομηχανίες τροφίμων και ποτών κ.λπ.).
- Χώροι φιλοξενίας και εξυπηρέτησης κοινού: Ξενοδοχεία και καταλύματα (όλες οι τουριστικές μονάδες, λόγω της φιλοξενίας κοινού και της ύπαρξης κουζίνας/εστίασης) και χώροι Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (αεροδρόμια, λιμάνια, σταθμοί λεωφορείων και τρένων).
- Υγειονομικές και εκπαιδευτικές μονάδες: Νοσοκομεία και κλινικές, λόγω του υψηλού υγειονομικού κινδύνου, ιδιωτικά ιατρεία και διαγνωστικά κέντρα και σχολεία, παιδικοί σταθμοί και φροντιστήρια.
- Εμπορικοί και αποθηκευτικοί χώροι: Αποθήκες τροφίμων και σιλό, όπου φυλάσσονται πρώτες ύλες ή τελικά προϊόντα, φαρμακαποθήκες και φαρμακεία, λόγω της φύλαξης ευαίσθητων υλικών και φαρμάκων και εμπορικά κέντρα (malls) και μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων.
Ενώ οι παραπάνω κατηγορίες έχουν την αυστηρότερη νομική υποχρέωση για τακτικό πρόγραμμα μυοκτονίας και τήρηση φακέλου (HACCP), γενικά, η νομοθεσία απαιτεί από κάθε επαγγελματικό χώρο να λαμβάνει μέτρα ώστε να είναι απαλλαγμένος από τρωκτικά και έντομα, για λόγους ασφάλειας και υγιεινής.
Σε περίπτωση ελέγχου, οποιαδήποτε επιχείρηση (ακόμα και γραφεία ή καταστήματα ρούχων) μπορεί να αντιμετωπίσει κυρώσεις, αν διαπιστωθεί σοβαρή προσβολή από τρωκτικά.
Ποιος είναι ο ρόλος του HACCP
Για επιχειρήσεις που σχετίζονται με τρόφιμα, το HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) αποτελεί δομικό κομμάτι της καθημερινής τους λειτουργίας. Ένα από τα βασικά σημεία του είναι η διασφάλιση ότι ο χώρος παραμένει απαλλαγμένος από τρωκτικά. Η σωστή εφαρμογή μυοκτονίας αποτελεί κρίσιμο προαπαιτούμενο. Συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια τροφίμων και την αποτροπή κινδύνων μόλυνσης. Οι επιθεωρητές HACCP αναζητούν πάντα τεκμηριωμένο πρόγραμμα μυοκτονίας, χάρτη δολωματικών σταθμών, περιοδικές αναφορές παρακολούθησης και στοιχεία παρεμβάσεων σε περίπτωση αυξημένης δραστηριότητας.
Χωρίς αυτά, μια επιχείρηση μπορεί να οδηγηθεί ακόμη και σε αναστολή λειτουργίας.
Πόσο συχνά πρέπει να γίνεται μυοκτονία και από ποιους βάσει νόμου
1. Υποχρεωτική και Τακτική (Συχνότητα). Ο νόμος επιβάλλει την εφαρμογή προγραμμάτων ελέγχου τρωκτικών και εντόμων σε τακτική βάση.
- Για Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος (Κ.Υ.Ε.): Η μυοκτονία πρέπει να γίνεται τουλάχιστον τέσσερις (4) φορές τον χρόνο (κάθε τρεις μήνες). Πολλές επιχειρήσεις, λόγω του υψηλού ρίσκου, την πραγματοποιούν συχνότερα (π.χ., κάθε 1-2 μήνες).
- Ο Υγειονομικός Κανονισμός και οι εγκύκλιοι του Υπουργείου Υγείας ορίζουν την υποχρέωση λήψης μέτρων για την προστασία από επιβλαβείς οργανισμούς.
2. Τεκμηριωμένη (Φάκελος HACCP). Αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο κατά τον έλεγχο. Δεν αρκεί απλώς να γίνει η εφαρμογή, πρέπει να υπάρχει και η σχετική τεκμηρίωση.
3. Να πραγματοποιείται από αδειοδοτημένο φορέα. Η εφαρμογή πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από εξειδικευμένες εταιρείες απολυμάνσεων: πρέπει να διαθέτουν την απαραίτητη άδεια από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Υ.Π.Α.Α.Τ.) και οι εφαρμογές πρέπει να επιβλέπονται από πιστοποιημένο επιστημονικό προσωπικό (π.χ. γεωπόνο) με ειδική άδεια. Η Στέλλα Φουντουλάκη, Γεωπόνος Τ.Ε., αξιοποιώντας την πολυετή εμπειρία της και η ΕντομοStop, με πλήρη συμμόρφωση στις αυστηρές προδιαγραφές του ISO 9001, διασφαλίζουν την ποιότητα των υπηρεσιών και προϊόντων της.
Τι πρόστιμα προβλέπονται
Τα πρόστιμα για έλλειψη μυοκτονίας ή ελλιπή τεκμηρίωση μπορεί να φτάσουν σε υψηλά ποσά. Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις δεν είναι σταθερά, αλλά κλιμακώνονται ανάλογα με την σοβαρότητα της παράβασης (π.χ., απλή έλλειψη φακέλου σε σχέση με την ενεργό προσβολή με τρωκτικά), τον τύπο της επιχείρησης (π.χ., εστίαση/βιομηχανία τροφίμων σε σχέση με γραφεία) και την αρχή που διενεργεί τον έλεγχο (Υγειονομικές Υπηρεσίες, ΕΦΕΤ).
- Για έλλειψη τεκμηρίωσης (φάκελος/βεβαιώσεις): Ακόμη και αν έχει γίνει η εφαρμογή, η μη επίδειξη του πλήρους και ενημερωμένου φακέλου HACCP/μυοκτονίας στον ελεγκτή μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα, που συνήθως ξεκινούν από 500€ έως 2.000€, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την κρίση του ελεγκτή.
- Για έλλειψη προγράμματος (μηδενικές εφαρμογές): Το πρόστιμο ποικίλει και μπορεί να φτάσει από 2.000€ έως και 5.000€ ή και παραπάνω, καθώς θεωρείται σοβαρή παράλειψη.
- Για ενεργή προσβολή: Η ανεύρεση τρωκτικών, φωλιών ή έντονων περιττωμάτων (δείγματα ενεργούς παρουσίας) αυξάνει το πρόστιμο και συνήθως συνοδεύεται και από άλλες κυρώσεις.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, όπως όταν διαπιστωθεί άμεσος κίνδυνος και αν η επιχείρηση έχει λάβει προηγουμένως σύσταση για διόρθωση της παράβασης και δεν έχει συμμορφωθεί, επιβάλλεται ακόμη και προσωρινό λουκέτο στην επιχείρηση. Οι έλεγχοι εντατικοποιούνται κάθε χρόνο, ειδικά σε περιόδους με αυξημένη τουριστική κίνηση.
Η μυοκτονία δεν είναι απλώς ζήτημα καθαριότητας, αλλά σημαντική νομική υποχρέωση για κάθε επαγγελματικό χώρο. Ο συνδυασμός νομοθεσίας, HACCP και τεκμηριωμένων διαδικασιών αποτελεί τη βάση για ασφαλή λειτουργία, αποφυγή προστίμων και προστασία της δημόσιας υγείας. Κάθε επιχείρηση που επιδιώκει επαγγελματισμό και συμμόρφωση οφείλει να εφαρμόζει συστηματικό και νόμιμο πρόγραμμα μυοκτονίας.
Η επαγγελματική προσέγγιση και η προσαρμοστικότητα της ENTOMOSTOP στις ανάγκες των πελατών της έχουν δημιουργήσει ένα πιστό πελατολόγιο, το οποίο επωφελείται από τις υψηλής ποιότητας υπηρεσίες και τη συνεχιζόμενη υποστήριξη που προσφέρουμε. Μην περιμένετε μέχρι να γίνει το πρόβλημα ανεξέλεγκτο! Επικοινωνήστε μαζί μας σήμερα και επωφεληθείτε από τη μοναδική μας προσέγγιση που σας προστατεύει απόλυτα.
